Driewegkogelkraan – duurzame afsluiter voor het mengen en verdelen van stromingen in leidingsystemen

Driewegkogelkraan voor water, gas en verwarming – betrouwbaar mengen en verdelen

Driewegkogelafsluiters voor handmatig mengen, verdelen en omschakelen

Een driewegkogelafsluiter wordt gebruikt om een stroming in een leidinginstallatie handmatig te mengen, te verdelen of om te schakelen. De kraan heeft drie aansluitingen en werkt met een kogelmechanisme dat met een kwartslag of draaibeweging de gewenste stromingsweg opent. Dit type afsluiter wordt toegepast in verwarmingssystemen, koelinstallaties, industriële leidingsystemen, menggroepen en technische installaties waar een robuuste open-dicht- of omschakelfunctie nodig is.

De juiste keuze hangt vooral af van functie, materiaal, DN-maat, aansluiting, drukklasse en bediening. Binnen deze categorie komen onder andere Siemens 3-weg kogelkranen, Ubel messing 3-weg kogelafsluiters en Rada 3-weg afsluiters voor. Let goed op of de uitvoering bedoeld is voor mengen, verdelen of omschakelen, en of de boring als L-boring of T-boring is uitgevoerd. Voor nauwkeurige automatische regeling is meestal een driewegregelafsluiter of elektrisch bediende 3-wegregelafsluiter logischer. Voor handmatig afsluiten blijft de kogelafsluiter een verwante productgroep.

Snel kiezen binnen driewegkogelafsluiters

Situatie	Beste keuze	Waarom
Handmatig omschakelen tussen twee leidingen	Driewegkogelafsluiter met L-boring	Geschikt wanneer de stroming naar één van twee richtingen moet worden geleid.
Stromingen combineren of verdelen	Driewegkogelafsluiter met T-boring	Kan, afhankelijk van de stand, meerdere poorten met elkaar verbinden.
Compacte cv- of technische installatie	Messing 3-weg kogelafsluiter	Praktische keuze bij kleinere diameters en standaard water- of cv-toepassingen.
HVAC-regelkring met Siemens componenten	Siemens 3-weg kogelkraan	Past goed bij regeltechnische installaties waar Siemens kleppen of actuatoren worden gebruikt.
Grotere leidingdiameter	DN-maat passend bij ontwerpdebiet	De maat moet aansluiten op leidingwerk, doorstroming en drukverlies.
Automatisch regelen of modulerend sturen	Driewegregelafsluiter met elektrische servomotor	Een regelafsluiter is beter wanneer tussenstanden nauwkeurig gestuurd moeten worden.
Alleen elektrisch open/dicht schakelen	Magneetafsluiter	Een magneetafsluiter is logischer wanneer er geen handmatige 3-wegfunctie nodig is.

Wat is een driewegkogelafsluiter?

Een driewegkogelafsluiter is een kogelkraan met drie poorten. Door de stand van de kogel wordt bepaald welke poorten met elkaar verbonden zijn. Dit maakt de kraan geschikt voor omschakelen, verdelen of mengen van stromingen. De bediening is meestal duidelijk en robuust, waardoor de kraan vooral geschikt is voor handmatige service- en omschakelfuncties.

L-boring en T-boring

Bij driewegkogelkranen is de boring in de kogel belangrijk. Een L-boring wordt vaak gebruikt om van de ene leiding naar de andere om te schakelen. Een T-boring kan, afhankelijk van de stand, meerdere poorten tegelijk verbinden. Controleer altijd het schema van de fabrikant, omdat de mogelijke stromingswegen per uitvoering kunnen verschillen.

Mengen, verdelen of omschakelen

Een driewegkogelafsluiter kan worden ingezet om water of een ander geschikt medium naar een andere richting te sturen. Bij handmatig omschakelen is dat praktisch en overzichtelijk. Voor nauwkeurig mengen op temperatuur of modulerend verdelen is een echte driewegregelafsluiter beter, omdat die fijner regelbaar is en beter samenwerkt met een actuator.

Verschil met driewegregelafsluiter

Een driewegkogelafsluiter is vooral bedoeld voor robuust schakelen of handmatig omleiden. Een driewegregelafsluiter is bedoeld om debiet of temperatuur nauwkeuriger te regelen. Wanneer een gebouwbeheersysteem, regeling of sensor de klepstand moet bepalen, is een elektrisch bediende 3-wegregelafsluiter meestal passender.

DN-maat, doorlaat en drukverlies

De DN-maat moet passen bij de leidingdiameter en het ontwerpdebiet. Een te kleine kraan kan onnodig drukverlies veroorzaken. Een te grote kraan maakt de installatie duurder en minder compact. Let ook op de volle of beperkte doorlaat, de drukklasse en het medium waarvoor de kraan geschikt is.

Materiaal en medium

Driewegkogelafsluiters zijn verkrijgbaar in onder andere messing, staal en RVS-achtige uitvoeringen. Messing wordt vaak gebruikt in compacte water- en cv-installaties. Voor zwaardere of industriële toepassingen kan een ander materiaal nodig zijn. Controleer altijd of materiaal, afdichting, temperatuur en druk passen bij water, cv-water, glycol, lucht, gas of een ander medium.

Siemens, Ubel en Rada

Binnen deze categorie komen vooral Siemens, Ubel en Rada voor. Siemens 3-weg kogelkranen worden vaak toegepast in regeltechnische en HVAC-omgevingen. Ubel biedt messing 3-weg kogelafsluiters voor technische leidinginstallaties. Rada komt voor bij specifieke meng- en sanitaire toepassingen. Kies op functie, aansluiting en toepassing, niet alleen op merk.

Aansluitingen en montage

Let op binnendraad, buitendraad, flens, wartel, pers- of systeemgebonden aansluitingen. De poorten moeten volgens de gewenste stromingsrichting worden aangesloten. Houd ook rekening met bedieningsruimte voor hendel of actuator, inbouwlengte en servicebereikbaarheid. Voor leidingwerk kunnen passende VSH fittingen of andere koppelingen nodig zijn.

Automatiseren met actuator

Sommige 3-weg kogelkranen kunnen met een actuator worden bediend. Controleer dan asmaat, draairichting, looptijd, voedingsspanning en koppel. Voor nauwkeurige regeltechniek blijft een combinatie van elektrische servomotor en geschikte regelafsluiter vaak betrouwbaarder dan een handmatige kogelkraan die achteraf wordt geautomatiseerd.

Combineren met filters en appendages

Bij vuilgevoelige systemen is een Y-filter vóór de klep verstandig. Voor service kunnen extra kogelafsluiters, aftappunten of koppelingen nodig zijn. Binnen afsluiters, kranen en regelaars kunt u de functie van driewegkogelafsluiters vergelijken met regelafsluiters, magneetafsluiters en andere appendages.

Waarop letten bij bestellen?

Controleer altijd boringstype, DN-maat, aansluiting, drukklasse, materiaal, medium, temperatuur, poortaanduiding, bedieningswijze en eventuele actuatorcompatibiliteit. Bij vervanging zijn het oude artikelnummer, typeplaatje en hydraulisch schema de veiligste basis. Let ook op of het artikel een voorraadartikel of speciale bestelling is.