Een installatieautomaat beveiligt een elektrische groep tegen overbelasting en kortsluiting. Dat maakt dit onderdeel onmisbaar in een groepenkast, verdeelkast of technische installatie. De juiste automaat schakelt af wanneer er te veel stroom loopt, zodat kabels, apparaten en aansluitpunten beter beschermd blijven. Toch is niet elke installatieautomaat hetzelfde. U let onder meer op ampèrage, aantal polen, karakteristiek, kortsluitvermogen, aansluitwijze en de ruimte waarin de automaat wordt geplaatst.
Op deze pagina vindt u installatieautomaten voor uiteenlopende elektrische toepassingen. Denk aan woningen, bedrijfsruimtes, werkplaatsen, technische installaties en verdeelinrichtingen. Een 16A automaat met B-karakteristiek wordt vaak gebruikt voor standaard eindgroepen, terwijl zwaardere of motorische belastingen soms een andere keuze vragen. Kijk altijd naar de bestaande groepenkast, de kabeldoorsnede, de belasting en de geldende installatieregels. Bij twijfel hoort beoordeling en montage bij een vakbekwaam installateur, omdat een verkeerd gekozen automaat te laat of juist te snel kan uitschakelen.
Snel kiezen
| Situatie |
Beste keuze |
Waarom |
| Standaard eindgroep in woning of kleine bedrijfsruimte |
B-karakteristiek installatieautomaat |
Geschikt voor veel normale licht- en wandcontactdoosgroepen. |
| Apparaten met hogere inschakelstroom |
C-karakteristiek installatieautomaat |
Kan kortdurende piekstromen beter verdragen zonder direct af te schakelen. |
| 1-fase groep met nul meeschakelen |
1P+N automaat |
Veelgebruikt in moderne groepenkasten en overzichtelijk in onderhoud. |
| 3-fase toepassing of krachtgroep |
3- of 4-polige installatieautomaat |
Schakelt meerdere fasen gelijktijdig en past bij krachtstroomgroepen. |
Ampèrage en belasting
Het ampèrage van een installatieautomaat moet passen bij de kabel, de groep en de aangesloten belasting. Een te zware automaat kan de bekabeling onvoldoende beschermen. Een te lichte automaat kan onnodig uitschakelen tijdens normaal gebruik. Veel voorkomende waarden zijn onder meer 6A, 10A, 16A, 20A, 25A en hoger, afhankelijk van de installatie.
B-, C- en D-karakteristiek
De karakteristiek bepaalt hoe snel de automaat reageert op een hoge inschakelstroom. B-karakteristiek wordt vaak toegepast bij standaard groepen. C-karakteristiek past beter bij apparaten met hogere aanloopstroom, zoals motoren, pompen of transformatoren. D-karakteristiek wordt vooral gebruikt bij zwaardere technische toepassingen en vraagt zorgvuldige beoordeling.
Aantal polen en toepassing
Installatieautomaten zijn verkrijgbaar in verschillende uitvoeringen, zoals 1-polig, 1P+N, 2-polig, 3-polig en 4-polig. De keuze hangt af van de spanning, het aantal fasen en de manier waarop de groep moet worden afgeschakeld. In een groepenkast is overzichtelijke opbouw belangrijk, zodat iedere groep goed herkenbaar blijft.
Kortsluitvermogen en kwaliteit
Let ook op het kortsluitvermogen, vaak aangeduid in kA. Dit geeft aan welke kortsluitstroom de automaat veilig kan onderbreken. In woningen en lichte bedrijfsinstallaties worden andere eisen gesteld dan in zwaardere verdeelinrichtingen. Kies daarom een automaat die past bij de installatie en de beschikbare foutstroom.
Installatieautomaat en veilige afwerking
Een automaat is één onderdeel van de totale elektrische beveiliging. Goede aarding, nette bekabeling, juiste adereindhulzen, correcte railmontage en passende afdekking zijn minstens zo belangrijk. Voor aanvullende onderdelen rond aarding en potentiaalvereffening kunt u ook kijken bij aardingsmaterialen.
Veelgestelde vragen over installatieautomaten
Wat doet een installatieautomaat?
Een installatieautomaat schakelt een elektrische groep uit bij overbelasting of kortsluiting. Zo helpt hij kabels en aangesloten apparatuur te beschermen.
Wat is het verschil tussen een installatieautomaat en een aardlekschakelaar?
Een installatieautomaat beveiligt vooral tegen overbelasting en kortsluiting. Een aardlekschakelaar reageert op lekstroom naar aarde. In veel installaties worden beide vormen van beveiliging gecombineerd.
Wanneer kies ik een B-karakteristiek automaat?
B-karakteristiek wordt vaak gekozen voor standaard eindgroepen met verlichting en wandcontactdozen zonder hoge inschakelstroom.
Wanneer kies ik een C-karakteristiek automaat?
C-karakteristiek is geschikt voor apparaten met een hogere inschakelstroom, zoals bepaalde motoren, pompen of technische apparatuur.
Wat betekent 1P+N?
1P+N betekent dat de fase beveiligd wordt en de nul meeschakelt. Dit wordt vaak toegepast in 1-fase groepenkasten.
Kan ik zomaar een zwaardere automaat plaatsen?
Nee, het ampèrage moet passen bij de kabeldoorsnede, belasting en installatie. Een te zware automaat kan onveilig zijn.
Wat betekent kortsluitvermogen in kA?
Het kortsluitvermogen geeft aan welke kortsluitstroom de automaat veilig kan onderbreken. Dit moet passen bij de installatie.
Mag ik zelf een installatieautomaat vervangen?
Werk aan een groepenkast vraagt vakkennis. Laat twijfelgevallen beoordelen en uitvoeren door een vakbekwaam installateur.